Thế giới phẳng, Kinh tế tri thức và giải pháp cho các doanh nghiệp hội nhập thành công

(GDVN) - Đó là chủ đề chính trong buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Doanh nghiệp Nhà nước lần thứ 204 vừa diễn ra vào ngày 30/7/2008 với mục đích tạo điều kiện để các doanh nghiệp thành viên trao đổi kinh nghiệm quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và vai trò của doanh nghiệp Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam.

Tại đây, các thành viên trong Câu lạc bộ đều cho rằng, tri thức, thông tin, công nghệ luôn luôn có vai trò thúc đẩy phát triển sản xuất, vai trò ấy tăng dần cùng với quá trình phát triển. Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Ngày nay chúng ta đã bước sang kỷ nguyên kinh tế tri thức với những đột biến công nghệ liên tục thì trên mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, đối với từng người hay từng cộng đồng sự thành bại được quyết định trước hết bởi khả năng nhận thức được kịp thời những thay đổi và thích ứng mau lẹ với những thay đổi đó, kể cả bằng cách tự thay đổi và hoàn thiện bản thân.

Giáo sư - Viện sĩ Đặng Hữu nhận định, trong giai đoạn bùng nổ thông tin, tri thức, công nghệ; đặc biệt là các công nghệ cao như công nghệ thông tin (internet, multimedia tương tác) công nghệ sinh học (đặc biệt là công nghệ gen, công nghệ tế bào), công nghệ vật liệu mới, công nghệ năng lượng... làm tăng nhanh nhịp độ tăng trưởng kinh tế, dịch chuyển mạnh cơ cấu kinh tế, tạo sự nhảy vọt trong lực lượng sản xuất, lực lượng sản xuất bước sang giai đoạn mới về chất, trong đó tri thức, thông tin trở thành yếu tố hàng đầu của sản xuất, khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp; đây không chỉ là cách mạng trong khoa học công nghệ, trong phát triển lực lượng sản xuất, mà còn là cách mạng trong các quan niệm, các cách tiếp cận, nó đòi hỏi con người phải đổi mới cách nghĩ, cách làm để thích nghi và làm chủ sự phát triển. Chưa bao giờ vai trò động lực của tri thức, của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển kinh tế xã hội trở nên rõ ràng, nổi bật như ngày nay.

Kinh tế tri thức xuất hiện trong mọi lĩnh vực, trong toàn bộ cơ cấu nền kinh tế quốc dân. Hiện nay ở Bắc Mỹ và một số nước Tây Âu, nền kinh tế tri thức đã bắt đầu hình thành, riêng về kinh tế thông tin, trong đó kinh tế tri thức là chủ yếu, chiếm khoảng 45%-50% GDP. Còn các nước OECD, kinh tế tri thức đã chiếm hơn 50% GDP, công nhân tri thức chiếm trên 60% lực lượng lao động. Ước tính vào khoảng năm 2030 các nước phát triển đều trở thành các nền kinh tế tri thức.

Còn Tiến sĩ Phan Quốc Việt, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tâm Việt Group, Trưởng đại diện Viện quản trị tri thức quốc tế tại Việt Nam cho rằng, các lợi ích của quản trị tri thức trong mỗi doanh nghiệp nhằm hỗ trợ đổi mới, tạo ra các ý tưởng mới và khai thác tiềm năng tư duy của tổ chức; thu nhận các kinh nghiệm và biến chúng thành những tri thức để có thể sử dụng khi cần thiết; thấu hiểu giá trị và sự đóng góp của tài sản trí tuệ vào sự tăng trưởng, hiệu quả tổ chức và sức mạnh được phát huy. Ngoài ra, quản trị tri thức giúp tăng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, tổ chức xây dựng được kênh thông tin đa chiều hoàn hảo, tạo được một hệ thống quản lý chặt chẽ để đảm bảo gia tăng tối đa lợi ích và hiệu quả, đồng thời phát triển các mối quan hệ của chính doanh nghiệp đó. Quản trị tri thức còn là công cụ giúp các quốc gia phát huy được thế mạnh của mình trong nền kinh tế toàn cầu, qua đó sẽ phát huy tối đa lợi thế của mình, bởi các quốc gia đều bình đẳng và có vai trò nhất định trong nền kinh tế toàn cầu mà các quốc gia khác không thể phủ nhận.

Với những ưu thế của mình, “Quản trị tri thức” thực sự giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển của xã hội nói chung và các tổ chức, đặc biệt là các doanh nghiệp nói riêng, đóng góp vào công cuộc phát triển và nâng tầm thế giới. Một bước tiến mới trong ngành quản trị, một lần nữa khẳng định thế mạnh của nguồn tri thức và phát huy tiềm năng vốn rất dồi dào của con người.

Thế giới đang trở nên “Phẳng” hơn bao giờ hết, những giới hạn về không gian, thông tin đang phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin đang xoá nhoà. Sức mạnh và khả năng cạnh tranh của các quốc gia và các tổ chức, doanh nghiệp không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên, khả năng tài chính hay sức mạnh công nghệ mà phụ thuộc vào yếu tố con người mà trong đó nguồn chất xám của họ có vai trò quyết định. Một quốc gia phát triển hay một doanh nghiệp lớn, không có còn đường nào khác là phải xây dựng cho mình một mô hình quản trị tri thức phù hợp. Một chiến lược phát triển kinh tế theo hướng hội nhập quốc tế cần phải có những ngành công nghiệp chế biến xuất khẩu và dịch vụ hướng ngoại.

Theo Giáo sư - Viện sĩ Đặng Hữu, đến năm 2020 nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp. Để có thể làm được việc đó, cần phải có đủ năng lực trí tuệ, có khả năng sáng tạo, nắm bắt và làm chủ các tri thức mới nhất, và phải chủ động hội nhập quốc tế, phát huy lợi thế so sánh của mình. Khoảng cách giữa các nước giàu và nghèo chính là khoảng cách về tri thức, theo kịp các nước chủ yếu là bằng cách rút ngắn khoảng cách về tri thức. Đồng thời, xây dựng một số yếu tố của nền kinh tế tri thức như: tự động hóa sản xuất, tin học hóa nền kinh tế, phát triển thương mại điện tử, dịch vụ công nghệ thông tin, giáo dục trên mạng…

Bên cạnh đó, cần có các giải pháp chủ yếu cho một chiến lược kinh tế dựa vào tri thức như: phải đổi mới cơ chế quản lý, phát huy mọi khả năng sáng tạo của người dân, tạo điều kiện cho mọi người dân, mọi thành phần kinh tế phát huy hết khả năng của mình đóng góp vào phát triển sản xuất. Chăm lo phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài. Trong những năm tới phải tăng mạnh đầu tư để phát triển giáo dục và phải tiến hành một cuộc cải cách giáo dục mới. Đây là yếu tố quyết định nhất thúc đẩy nước ta đi nhanh vào kinh tế tri thức. Phải xây dựng những thế hệ người Việt Nam có bản lĩnh, có lý tưởng, có khả năng sáng tạo, làm chủ được tri thức hiện đại, quyết tâm đưa nước ta lên trình độ phát triển sánh kịp các nước. Tăng cường năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, có chính sách khuyến khích và bắt buộc các doanh nghiệp phải ứng dụng khoa học, đổi mới công nghệ. Cần cải cách hành chính và tạo lập một khuôn khổ pháp lý mới có khả năng thúc đẩy mọi khả năng sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh các doanh nghiệp mới, doanh nghiệp tri thức, phù hợp với xu thế toàn cầu hoá mà nước ta đang trong quá trình hội nhập.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang